مدیریت ساختارهای هلدینگی

مديريت منابع انساني يكي از پيچيده ترين و در عين حال مهمترين بخشهاي مديريت در شركتهاي بزرگ و هلدينگها به شمار مي رود. چرا كه اين حوزه از مديريت با افراد، تفكرات، تصميمات و به طور كلي عوامل دروني انسانها سر و كار دارد. درونيات انسانها به سختي قابل پيش بيني و برنامه ريزي بوده و همواره داراي قواعد پيچيده روانشناختي هستند. وقتي به اين موضوع ايجاد اجتماع هاي كوچك و بزرگ انساني در قالب گروه هاي كاري و دوستي در سازمانها، اضافه مي شود، پيچيدگي برنامه ريزي و مديريت انسانها دو چندان خواهد شد.

از اين رو يكي از مهمترين زيرسيستمهاي مديريت و برنامه ريزي در يك شركت هلدينگ مديريت منابع انساني است. امروزه اكثر مدلهاي معماري سازماني و طراحي ساختار همواره يكي از زيربخشهاي اصلي خود را در كنار زيرسيسمتهايي همچون مديريت مالي، بازاريابي و فروش، مديريتIT  و … به مديريت منابع انساني اختصاص مي دهند. بنابراين همانطور كه ستاد يك هلدينگ بايد براي مديريت منابع مالي و دارايي ها، اطلاعات و بازار شركتهاي تابعه خود برنامه ريزي كند بايد براي مديريت منابع انساني نيز طرح و برنامه داشته باشد.

در واقع حتي اگر كليه سيستمهاي يك مجموعه به لحاظ سخت افزاري و فرايندي درست طراحي شده باشند، يك منابع انساني ناكارامد مي تواند منجر به شكست تمام آن سيستمها و در نهايت شكست هلدينگ شود. از اين رو امروزه منابع انساني را مهمترين دارايي يك سازمان مي دانند.

بنا بر آنچه ذكر شد، يكي از مهمترين وظايف ستاد هلدينگ طراحي، برنامه ريزي و در نهايت اجراي سيستمهايي براي مديريت منابع انساني شركتهاي تابعه خود است.

در گذشته منابع انساني محدود به موضوعاتي مانند جذب، پرداخت حقوق و دستمزد، بيمه، ثبت ورود و خروج و … مي شد كه عموماً تحت عنوان امور اداري تعريف مي شدند. ولي امروزه مفهموم منابع انساني مفهومي جامع است كه در برگيرنده مفاهيمي همچون برنامه ريزي استراتژيك منابع انساني، طراحي ساختار و فرايندهاي منابع انساني، جذب و استخدام، اجتماعي سازي، طراحي و تجزيه و تحليل شغل، ارزشيابي شغل و شاغل، جبران خدمات، آموزش و توسعه، ارزيابي عملكرد، برنامه ريزي مسير شغلي، سيستمهاي اطلاعات منابع انساني، پاداش و … مي باشد. برنامه ريزي و مديريت مفاهيم فوق، به خصوص در سازمانهاي هلدينگ، نيازمند ايجاد بخش مديريت منابع انساني منسجم و يكپارچه اي مي باشد.

اگرچه مديريت منابع انساني در شركتهاي كوچك و بزرگ از زيربخشهاي يكساني تشكيل شده اند و صرفا در اندازه و حجم فعاليتها با هم تفاوت دارند، مفهوم مهمي كه در هلدينگها به ساير زيرسيستمهاي منابع انساني اضافه مي شود، حدود اختيارات مديريت منابع انساني در ستاد و صف (شركتهاي تابعه) مي باشد. اين موضوع به اين دليل است كه هر چند هريك از شركتهاي تابعه به صورت مستقل يك شخصيت حقوقي دارند و مي توانند نسبت به مديريت منابع انساني خود اقدام كنند، ولي با نگاه كلان تر، هر شركت جزئي از يك مجموعه بزرگتر به نام هلدينگ است و بايد برنامه ها و فعاليتهاي خود را با ستاد هلدينگ هماهنگ كند. از اين رو مفهوم حدود اختيارات ستاد و صف و تفويض اختيار در حوزه منابع انساني تعريف مي شود.

بهتر است در موضوعاتي كه از نظر عملياتي و هزينه اي به صرفه است يا اينكه تصميم مديريت ارشد هلدينگ بر يكپارچه سازي است (مانند ارزيابي و انتخاب مديران ارشد شركتهاي تابعه)، فعاليت ها از طريق ستاد انجام شود و در موضوعات جزئي تر و داراي حجم عمليات بالاتر (مانند محاسبه و پرداخت حقوق و دستمزد ماهانه كاركنان) فعاليتها به شركتهاي تابعه واگذار شود. تعيين اين فعاليتها در مرحله تدوين برنامه استراتژيك منابع انساني انجام خواهد شد.